Σ Ι Δ Η Ρ Ο Κ Α Σ Τ Ρ Ο * 1 9 1 3 - 2 0 1 3

ΕΚΑΤΟ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ



Η προσκοπική ζωή


Tην ιδέα του προσκοπισμού στο Σιδηρόκαστρο έφερε στην αρχή της δεκαετίας του 30 ο αείμνηστος βουλευτής και δημοσιογράφος Πέτρος Μόντζαλας, ιδρύοντας προπολεμικά την τοπική εφορία προσκόπων Σιδηροκάστρου της οποίας διετέλεσε πρώτος πρόεδρος. Την ανανέωσε και την εξωράισε μεταπολεμικά μπολιάζοντάς την με ιδιαίτερη ευαισθησία ως προς την κοινωνική ζωή και δράση, ο τοπικός έφορος προσκόπων Σιδηροκάστρου Γιαννάκος Κατσαντώνης.

Πρωτεργάτης στο ξεκίνημα του προσκοπισμού στο Σιδηρόκαστρο υπήρξε ο δικηγόρος Δημήτριος Πλαταρίδης και μετέπειτα ο στρατηγός Κωνσταντίνος Κανέλος. Στους προσκόπους του Σιδηροκάστρου εντάχθηκαν από την πρώτη κιόλας στιγμή της ίδρυσης, πολλά επίλεκτα μέλη της μικρής κοινωνίας όπως οι: Κωνσταντίνος Πιτικάκης, Σάκης Δεσποτίδης, Γεώργιος Σαμαράς, Κωνσταντίνος Τριανταφύλλου, Βασίλης Λυρίδης, Γεώργιος Ωραιόπουλος, Γεώργιος Τενεκετζής, Απόστολος Σπόντας, Αλέκος Εμμανουηλίδης, Δημήτριος Τοπολίγκας, Δημήτριος Ηλιάδης, Σάκης Τσέρνος, και πολλοί άλλοι.

Ο Ελληνοιταλικός πόλεμος και η κατοχή είχαν ως αποτέλεσμα να ατονίσουν τα πάντα στο Σιδηρόκαστρο, αφού ο αγώνας ήταν αγώνας ζωής και εθνικής επιβίωσης. Ο προσκοπισμός ξαναστήνεται το 1945, με πρωτεργάτες στο νέο αυτό ξεκίνημα τους Αλέκο Πούγγουρα, Γεώργιο και Ιωάννη Γούδελη, Τάκη Δεσποτίδη, Πέτρο Κούκο και Κωνσταντίνο Χατζή. Έτσι ιδρύθηκαν οι περίφημες ομάδες προσκόπων, που υπήρξαν από τα καλύτερα τοπικά προσκοπικά συστήματα της Μακεδονίας. Το 1950 στο Παγκόσμιο Τζάμπορι του Διόνυσου, οι πρόσκοποι του Σιδηροκάστρου Γ. Γούδελης, Π. Πούγγουρας, Γ. Άρσος, Λ.Αναστασιάδης, Νέστορας Βαφείδης, Αθ. Στελλάτος και Νικόλαος Παπαδόπουλος, απέσπασαν τιμητικές διακρίσεις, καταταγέντες μεταξύ των πέντε πρώτων ομάδων του Τζάμπορι. Στη συνέχεια η προσκοπική ζωή ανανεώθηκε και τράβηξε μπροστά με τον Γιάννη Κατσαντώνη.

Την περίοδο αυτή η προσκοπική ζωή κάνει έντονη την παρουσία της προσφέροντας ζωντάνια στη πόλη. Οι προσκοπικές ομάδες της τοπικής εφορίας της πόλης διαπρέπουν στις διάφορες πανελλήνιες προσκοπικές διοργανώσεις. Για την προσφορά του προσκοπισμού στην πόλη η τοπική εφορία μεταξύ των δεκατεσσάρων, ανά το πανελλήνιο, τοπικών εφοριών, τιμήθηκε μετά πρόταση του επιτελάρχη της 26ης Ταξιαρχίας Συν/ρχη Αγραφιώτη Γεωργίου προς το Υπουργείο Εθνικής Αμύνης, με την απονομή μεταλλείων εξαίρετων πράξεων. Την απονομή έκανε ο Γενικός έφορος των προσκόπων Ελλάδος Δημήτριος Αλιβιζάτος. Στην σημαία της τοπικής εφορίας προσκόπων, με σημαιοφόρον τον Ιωάννη Κατσαντώνη και παραστάτες τους Μέρτζιον Εμμανουήλ και Τέλη Γερολάζο, απονεμήθηκε το μετάλλειον ανδρείας.

Στη δεκαετία 1950-1960 έφορος διετέλεσε ο Γούδελης Γεώργιος. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι πρόσκοποι συνέβαλαν αυτή την περίοδο σημαντικά στην δεντροφύτευση των λόφων γύρω από την πόλη σε συνεργασία με τον προϊστάμενο της ΥΠΕΜ και την Δημοτική αρχή. Το 1960 μέχρι το 1970, έφορος των προσκόπων αναλαμβάνει ο Ιωάννης Κατσαντώνης, υπό την ηγεσία του οποίου ο προσκοπισμός γνώρισε μεγάλη αίγλη. Οι εκδηλώσεις των προσκόπων κέρδισαν την αγάπη και την εκτίμηση του κόσμου. Οι κατασκηνώσεις των προσκόπων στην Ασπροβάλτα έδωσαν την δυνατότητα στους προσκόπους και τους γονείς τους να γνωρίσουν την θάλασσα. Όλοι όσοι συμμετείχαν στις εκδηλώσεις των προσκόπων της εποχής εκείνης, έχουν τις καλύτερες αναμνήσεις. Το σημαντικό και αξιόλογο έργο του Γιαννάκου Κατσαντώνη, μετά την μετανάστευση του για επαγγελματικούς λόγους στη Θεσσαλονίκη, δεν είχε την ανάλογη συνέχεια.

Η πρώτη λέσχη προσκόπων ήταν στο σημερινό 2ο παιδικό σταθμό. Στη συνέχεια, μέχρι το 1958, χρησιμοποιούνταν ως λέσχη το ετοιμόρροπο Τζαμί, όπου είναι σήμερα το Δημαρχείο. Μετά οι πρόσκοποι στεγάσθηκαν σε ιδιόκτητο οίκημα δίπλα από το Γυμνάσιο. Το σώμα των Ελλήνων προσκόπων στη συνέχεια στεγάσθηκε σε οίκημα που του παραχωρήθηκε στους πρόποδες του βράχου Ισάρι, το οποίο μετά την διάλυση των προσκοπικών ομάδων χρησιμοποιείται από το σώμα των Ελληνίδων οδηγών που δραστηριοποιείται από το 1948 στην πόλη, αναπτύσσοντας μεγάλη δράση. Τα πρώτα στελέχη και ιδρυτικά μέλη των Ελληνίδων οδηγών, ήσαν οι κυρίες: Άννα Καμπέρη, Ζωή Γιούρη, Κούλα Γεωργοπούλου, Μαρία Γεωργοπούλου, Ευαγγελία Χρηστοβασιλείου, Έφη Βονίτου κ.α. Την δεκαετία του 1950 διαλύθηκαν οι ομάδες των οδηγών και επανασυστήθηκαν περί τα μέσα της δεκαετίας του 1960. Πρώτη έφορος ήταν η Γυμνάστρια Γεροβασιλείου Ελένη, η οποία ανασυγκρότησε τις ομάδες. Την πενταετία 1980-1985, λόγω ελλείψεως στέγης, ατόνησε η λειτουργία των ομάδων. Στη συνέχεια άρχισε η επαναλειτουργία των ομάδων με έφορο, για ένα περίπου χρόνο, την κ. Μουχτούρη Δόμνα και στη συνέχεια από το 1986 ως το 1997 την κ. Βασιλική Μιχαλέρη – Παπαδοπούλου, εκτός από το μεσοδιάστημα του 1991 οπότε καθήκοντα εφόρου ασκούσε η κ. Δήμητρα Μιχαλέρη. Από το 1997 μέχρι σήμερα έφορος είναι η κ. Μάγδα Παρέτσου. Όλα αυτά τα χρόνια οι Ελληνίδες οδηγοί της πόλης του Σιδηροκάστρου έχουν αναπτύξει αξιόλογη δράση με διάφορες προσκοπικές εκδηλώσεις, συμμετέχοντας στην κοινωνική ζωή της πόλης.